Translationeel onderzoek is onderzoek dat focust op de vertaling van nieuwe inzichten of hypotheses in nieuwe of betere preventie, diagnostische of therapeutische toepassingen. Dit soort onderzoek vormt de brug tussen het fundamenteel en strategisch basisonderzoek enerzijds en toepassingsgedreven biomedisch klinisch onderzoek anderzijds. Hierbij is de uitwisseling van bevindingen in de twee richtingen cruciaal: overdracht van kennis van het onderzoekslaboratorium naar de patiënt en omgekeerd een terugkoppeling van de patiënt naar het klinisch onderzoek.
Vlaanderen staat in een zeer sterke positie om hier, mits de nodige investeringen, een voorsprong te nemen. Door o.a. de samenwerking tussen de verschillende actoren te bewerkstelligen en bestaande lacunes in te vullen, kan de efficiëntie van de huidige ontwikkeling van geneesmiddelen/medische hulpmiddelen een flinke stap verhoogd worden.
Op verzoek van Vlaams minister van Wetenschap en Innovatie Patricia Ceysens onderzocht de Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid de mogelijke scenario's voor de uitbouw van het translationeel onderzoek in Vlaanderen voortgaand op de huidige situatie in Vlaanderen en van Europese en internationale ontwikkelingen op korte en middellange termijn.
In advies 120 stelt de VRWB een globaal meerjarenplan voor translationeel onderzoek in Vlaanderen voor dat, via een geïntegreerde benadering, alle betrokken actoren versterkt en tevens zorgt voor overleg en harmonisatie van alle expertise in één nieuw centrum voor translationeel onderzoek.
Binnen het meerjarenplan worden concreet volgende vier essentiële actiepunten voorgesteld:
- verhogen van het aantal goed opgeleide onderzoekers en arts-onderzoekers met voldoende carrièremogelijkheden;
- financiering van zowel projecten als programma's, al dan niet in samenwerking met industrie;
- structurele financiering en organisatie van een beperkt aantal volwaardige Clinical Research Centers (inclusief biobanking en datamanagement);
- concertatie, harmonisering en integratie van expertise door de oprichting van één centrum voor translationeel onderzoek.
Nummer 21 uit de VRWB-studiereeks neemt in deel I het advies 120 op; in deel II worden de resultaten van de vergelijkende analyse weergegeven over de wijze waarop translationeel onderzoek in acht referentielanden wordt gefinancierd.